Sypialnia powinna być miejscem, w którym senior może swobodnie odpoczywać, ale także bezpiecznie poruszać się po przebudzeniu. Wraz z wiekiem zmieniają się m.in. sprawność ruchowa, równowaga czy sposób reagowania na warunki panujące w otoczeniu. Dlatego warto dostosować wysokość łóżka, oświetlenie i materiały, z którymi senior ma styczność. Jakie rozwiązania mogą ułatwić codzienne korzystanie z sypialni i pozwalają lepiej dopasować ją do potrzeb starszej osoby? W tym artykule wyjaśniamy.
Najważniejsze informacje
- Ustawienie łóżka na zbyt niskiej wysokości może utrudniać bezpieczne wstawanie.
- Łóżko ustawione na wysokości kolan lub nieco wyżej może ułatwiać zmianę pozycji, szczególnie osobom bardziej podatnym na upadki.
- Rodzaj materiału może wpływać na komfort snu m.in. poprzez sposób regulowania temperatury ciała.
- Samo światło nocne to za mało, aby bezpiecznie poruszać się po zmroku – kluczowe znaczenie ma równomierne oświetlenie całego przejścia.
Jaka wysokość łóżka będzie odpowiednia dla seniora?
Wysokość łóżka ma znaczenie nie tylko dla wygody, ale również dla prawidłowego wstawania. Pokazało to badanie z udziałem 65 starszych osób, które w przeszłości doświadczyły upadków. Uczestnicy korzystali z regulowanego łóżka szpitalnego ustawionego na trzech różnych wysokościach: wysokiej, średniej i niskiej.
Przy wyższym łóżku ruch tułowia był mniej gwałtowny podczas wstawania, z kolei przy najniższym ustawieniu uczestnicy potrzebowali więcej czasu, aby wstać. Wyniki badania sugerują więc, że w przypadku osób podatnych na upadki bardzo niskie ustawienie łóżka nie musi być najbezpieczniejszym rozwiązaniem.
Jak wynika z badań, optymalna wysokość ułatwiająca wstawanie sięga do linii kolan lub jest nieznacznie wyższa. Właśnie dlatego warto zwrócić upewnić się, czy po przycupnięciu na krawędzi łóżka senior może stabilnie oprzeć stopy na podłodze i bez większego wysiłku przejść do pozycji stojącej.
Czy rodzaj pościeli i odzieży nocnej ma znaczenie dla snu?
Komfort podczas snu zależy również od warunków termicznych. Jednym z elementów, które mają na nie wpływ, jest materiał, z którego wykonano odzież nocną i tekstylia. W przykładowym badaniu sprawdzono, jak na jakość snu wpływają trzy rodzaje odzieży: wełniana, bawełniana i poliestrowa.
W eksperymencie uczestniczyło 36 zdrowych osób w przedziale wiekowym 50-70 lat, które spędziły cztery noce w warunkach kontrolowanych i poddano je badaniu polisomnografem. Analizowano m.in. czas potrzebny na zaśnięcie, fragmentację snu i moment wystąpienia pierwszej fazy REM.
W przypadku wełny odnotowano niewielkie, ale istotne statystycznie korzyści w kilku parametrach snu:
- uczestnicy, którzy mieli na sobie wełnianą odzież, spali lepiej od uczestników badania śpiących w bawełnianej piżamie;
- wskaźnik fragmentacji snu był niższy w przypadku wełny, niż poliestru;
- wełna pomogła zasnąć średnio w 12,4 minuty (dla porównania, w przypadku poliestru były to 21,6 minuty, a bawełny – 26,7 minuty).
Nie oznacza to jednak, że wełna będzie najlepszym materiałem dla każdej osoby. Wyniki pokazują przede wszystkim, że rodzaj materiału może mieć znaczenie dla komfortu termicznego i wybranych parametrów snu.
Dowiedz się również, jak materiały wpływają na termoregulację.
Jak oświetlić drogę z sypialni podczas nocnych pobudek?
W przypadku nocnych pobudek ważne jest, aby zapewnić seniorowi dobre oświetlenie w drodze z sypialni do łazienki. W jednym z badań sprawdzono, jak osoby starsze radzą sobie z chodzeniem przy różnym świetle. Uczestniczyły w nim 24 osoby, z których połowę zakwalifikowano jako bardziej narażoną na upadki. Badani poruszali się przy:
- standardowym oświetleniu sufitowym;
- konwencjonalnych lampkach nocnych;
- lampkach nocnych uzupełnionych o linie świetlne wyznaczające przebieg ścieżki.
Najlepsze wyniki uzyskano przy ogólnym oświetleniu sufitowym, natomiast najsłabiej uczestnicy radzili sobie wyłącznie przy świetle nocnym. U osób narażonych na upadki dodatkowe oświetlenie poprawiało prędkość chodu i zmniejszało zmienność długości kroków w porównaniu z samym oświetleniem nocnym. Dlatego droga do łazienki powinna być dobrze widoczna na całej długości, a nie tylko w miejscu obok łóżka.
Odpowiednie zarządzanie światłem w sypialni jest kluczowe – jego nadmiar może zakłócać naturalną produkcję melatoniny. Przy utrzymujących się problemach ze snem warto skonsultować z lekarzem możliwość włączenia preparatów wspomagających.
Przeczytaj także: Poczucie bezpieczeństwa a jakość snu – jak psychofizyka wpływa na regenerację organizmu?
Najczęściej zadawane pytania o wyposażenie sypialni seniora
Czy łóżko z regulacją wysokości będzie dobrym rozwiązaniem dla seniora?
Opcja regulacji może ułatwić dopasowanie wysokości do aktualnych możliwości użytkownika. Jest to szczególnie przydatne, gdy z czasem zmienia się sprawność, co ma też znaczenie dla sposobu wstawania. Regulacja pozwala łatwiej dostosować łóżko bez konieczności jego wymiany.
Gdzie najlepiej umieścić lampkę nocną?
Powinna znajdować się w miejscu łatwo dostępnym z pozycji leżącej, tak aby senior nie musiał wstawać, aby ją włączyć. Warto zadbać również o to, by po jej uruchomieniu światło obejmowało przestrzeń, w której stawia pierwsze kroki. Sama lampka nie powinna jednak utrudniać wstawania i kładzenia się do łóżka.
Jak dobrać tekstylia do sypialni seniora?
Przy wyborze pościeli i odzieży nocnej warto zwrócić uwagę przede wszystkim na komfort podczas snu i właściwości materiału. Znaczenie ma przede wszystkim to, w jaki sposób dany materiał wpływa na odczuwanie temperatury.
